|
|
ZASIŁKI DLA BEZROBOTNYCH
=> Zasady przyznawania prawa do zasiłku
=> Procedura nabycia zasiłku w Polsce
Zasady przyznawania prawa do zasiłku
Od dnia przystąpienia Polski do Unii Europejskiej wszyscy obywatele Unii Europejskiej, obywatele państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Szwajcarii mają możliwość ubiegać się o zasiłek w Polsce przy uwzględnieniu okresów pracy przebytej w Polsce i za granicą.
ZASADA: Zasiłek w państwie ostatniego zatrudnienia
Prawo do zasiłku na zasadach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego przysługuje w państwie ostatniego zatrudnienia.
Jeżeli więc ostatnio pracowałeś np. na terenie Wielkiej Brytanii lub Irlandii, powinieneś zwrócić się z wnioskiem o przyznanie prawa do zasiłku do brytyjskiej instytucji właściwej lub odpowiedniej instytucji irlandzkiej.
Będąc uprawnionym do zasiłku dla bezrobotnych na terenie innego państwa członkowskiego możesz zwrócić się do instytucji właściwej o transfer zasiłeku do dowolnego państwa UE/EOG lub do Szwajcarii.
WYJĄTEK: Zasiłek w Polsce po pracy za granicą
Prawo do zasiłku na zasadach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego przysługuje w państwie zamieszkania (a nie w państwie wykonywania ostatniej pracy) na zasadzie wyjątku.
UWAGA! Z dniem 1 maja 2010 r. weszły w życie nowe przepisy prawne dot. wspólnotowej koordynacji świadczeń społecznych, tj. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Ww. Rozporządzenia zastąpiły w całości dotychczas obowiązujące regulacje prawne w tym zakresie w obrębie państw członkowskich Unii Europejskiej (dotychczasowe Rozporządzenie Rady (WE) nr 1408/71 będzie miało nadal zastosowanie względem Szwajcarii oraz państw EOG niebędących członkami UE tj. do Islandii, Norwegii, Lichtensteinu). Nowe Rozporządzenia przewidują środki i procedury służące propagowaniu mobilności pracowników oraz osób bezrobotnych. Zważywszy na powyższe, procedura rozpatrywania wniosków złożonych do tut. Urzędu po dniu 1 maja br., tj. wniosków o przyznanie prawa do zasiłku, zachowanie prawa do zasiłku na terenie innego państwa członkowskiego oraz wniosków o wydanie odpowiednich dokumentów potwierdzających zatrudnienie na terytorium innego państwa członkowskiego, uległa odpowiednim zmianom.
Najważniejsze zmiany przewidziane nową regulacją prawną:
- W celu usprawnienia i przyspieszenia procedury nabywania świadczeń wprowadzono elektroniczny obieg dokumentów - wszystkie instytucje łącznikowe i właściwe państw członkowskich są zobowiązane wprowadzić elektroniczny obieg formularzy unijnych w przeciągu 24 miesięcy od dnia wejścia w życie Rozporządzeń.
- Osoba bezrobotna może uzyskać "papierowy" dokument poświadczający przebyty przez nią okres ubezpieczenia/zatrudnienia na terenie innego państwa członkowskiego, tzw. Portable Document U1 wnioskując bezpośrednio do instytucji właściwej państwa członkowskiego lub za pośrednictwem WUP w Toruniu (wniosek o pośrednictwo w uzyskaniu PD U1/formularza E 301 dla państw: Szwajcaria, Islandia, Norwega, Lichtenstein). Formularze z serii E 300 wydane przed dniem 1 maja br. zachowują swoją ważność i nadal stanowią podstawę do uzyskania odpowiednich świadczeń społecznych.
- Zasiłek dla bezrobotnych na zasadach wspólnotowej koordynacji świadczeń można będzie nabyć także w oparciu o uwzględnienie na dokumencie PD U1 okresów prowadzenia działalności gospodarczej na terenie państw członkowskich, a nie tylko na podstawie pracy najemnej.
- W dwuletnim okresie przejściowym, tj. do czasu wprowadzenia elektronicznego obiegu dokumentów w ramach państw UE, podobnie jak dotychczas - Wojewódzki Urząd Pracy w Toruniu przyjmując dwa wnioski osoby bezrobotnej, tj.: wniosek o przyznanie prawa do zasiłku oraz wniosek o pośrednictwo w uzyskaniu PD U1/formularza E 301, zawiesi postępowanie w sprawie przyznania zasiłku do czasu uzyskania stosownego dokumentu z instytucji właściwej innego państwa członkowskiego, tj. do dnia rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Po uzyskaniu ww. formularza tut. Urząd podejmuje z urzędu zawieszone postępowanie w sprawie przyznania prawa do zasiłku i rozpoznaje wniosek merytorycznie. W myśl art. 71 ust. 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001 z pózń. zm.) zasiłek jest przyznawany z dniem udokumentowania tego prawa, tj. z dniem wpływu PD U1/formularza E 301 do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Toruniu (z wyłączeniem sytuacji, kiedy to zasiłek jest przyznawany zgodnie z art. 75 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, tj. po upływie okresu karencji).
- Osoby bezrobotne, które ostatnie zatrudnienie przebyły na terytorium innego państwa członkowskiego niż Polska, powinny wypełnić druk oświadczenia o okresach pracy/zamieszkania na terenie państw członkowskich UE w celu ustalenia, które z państw jest właściwe do wypłaty zasiłku dla bezrobotnych.
- Instytucja państwa zamieszkania, wypłacająca zasiłek dla bezrobotnych tzw. pracownikom powracającym w Polsce (tj. powiatowy urząd pracy za pośrednictwem wojewódzkiego urzędu pracy), zwróci się do instytucji państwa ostatniego zatrudnienia o zwrot wypłaconego zasiłku za okres pierwszych trzech lub pięciu miesięcy. Maksymalną kwotę zwrotu wypłaconych zasiłków będzie stanowiła kwota świadczenia, do którego bezrobotny byłby uprawniony zgodnie z ustawodawstwem państwa członkowskiego, któremu ostatnio podlegał (był zatrudniony).
- Transfer zasiłku dla bezrobotnych będzie możliwy na okres: 3 miesięcy, a nawet 6 miesięcy za zgodą instytucji właściwej, do maksymalnie 3 państw członkowskich podczas jednego okresu bezrobocia. Prawo do transferu zasiłku potwierdzi dokument Portable Document U2 (wniosek o wydanie PD U2/formularza E 303 dla państw: Szwajcaria, Islandia, Norwegia, Lichtenstein).
- Zasiłek transferowy będzie wypłacany bezrobotnemu udającemu się do innego państwa członkowskiego w celu poszukiwania pracy bezpośrednio przez instytucję, która świadczenie przyznała, a nie instytucję państwa poszukiwania pracy (skutkuje to brakiem decyzji Marszałka Województwa o zachowaniu prawa do zasiłku na terytorium RP). Tut. Urząd poinformuje właściwy powiatowy urząd pracy o okresie, na jaki transfer został przyznany. W okresie transferu poszukujący pracy ma obowiązek podporządkować się kontroli organizowanej przez właściwą instytucję ds. zatrudnienia oraz musi przestrzegać warunków określonych przez ustawodawstwo danego państwa względem osób bezrobotnych.
- Osoba bezrobotna będzie mogła pozostawać równocześnie do dyspozycji służb zatrudnienia państwa ostatnio wykonywanej pracy/prowadzonej działalności gospodarczej oraz państwa zamieszkania. W przypadku, gdy bezrobotny postanowi pozostać w dyspozycji służb zatrudnienia również w państwie członkowskim, w którym ostatnio wykonywał pracę najemną lub wykonywał działalność na własny rachunek, powinien poinformować o tym instytucję ds. zatrudnienia właściwą ze względu na miejsce swojego zamieszkania. Instytucja państwa ostatniego zatrudnienia, w którym bezrobotny ostatnio wykonywał swoją pracę, może wystąpić do instytucji państwa członkowskiego miejsca zamieszkania (za pośrednictwem wojewódzkiego urzędu pracy) o udzielenie odpowiednich informacji na temat rejestracji bezrobotnego oraz poszukiwania przez niego zatrudnienia.
Dodatkowo informuję, iż wnioski, druki i oświadczenia stosowane dotychczas (do dnia 30 kwietnia br. włącznie) po dniu 1 maja br. nie będą miały zastosowania w ramach nowoobowiązującej procedury.
Procedura nabycia zasiłku w Polsce
Prawo do zasiłku dla bezrobotnych przyznawane jest na zasadach i w wysokości określonej w polskich przepisach prawa . Aby nabyć prawo do zasiłku na terenie Polski należy posiadać okres zatrudnienia/ubezpieczenia wynoszący łącznie co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację we właściwym powiatowym urzędzie pracy. Okresy pracy w Polsce i okresy pracy wykonywane za granicą/działalności gospodarczej podlegają zsumowaniu.
WAŻNE: Przebyty okres pracy w innym państwie członkowskim należy potwierdzić stosownym dokumentem:
- E 301 (państwa: Lichtenstein, Islandia, Norwegia, Szwajcaria)
- PD U1(państwa członkowskie UE)
Krok po kroku
- zarejestruj się we właściwym powiatowym urzędzie pracy
- wypełnij wniosek o przyznanie prawa do zasiłku,
- do wniosku dołącz (kserokopie poświadczone za zgodność z oryginałem):
- zaświadczenie lub decyzja z powiatowego urzędu pracy o statusie osoby bezrobotnej
- dowód osobisty
- wszystkie świadectwa pracy z Polski, dokumenty dot. umowy zlecenia, zaświadczenia z ZUS dot. prowadzenia działalności gospodarczej
- książeczka wojskowa
- kserokopię formularza (lub formularzy) E 301/PD U1 poświadczających pracę za granicą, (w przypadku braku tych dokumentów należy, równocześnie z wnioskiem o przyznanie prawa do zasiłku, złożyć wniosek o pośrednictwo w uzyskaniu formularza E 301).
- Wyżej wymienione dokumenty należy przesłać pocztą do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Toruniu lub złożyć osobiście w WUP.
W przypadku, gdy osoba zainteresowana dysponuje ww. dokumentem PD U1/E 301 i spełnia pozostałe wymogi, wydawana jest decyzja przyznająca prawo do zasiłku.
W przypadku, gdy osoba zainteresowana nie dysponuje PD U1/formularzem E 301, wydawane jest postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie przyznania prawa do zasiłku do czasu uzyskania ww. formularza. WUP występuje w imieniu osoby bezrobotnej do właściwej instytucji danego kraju członkowskiego o wydanie PD U1/E 301. Po uzyskaniu jednego z ww. dokumentów WUP podejmuje zawieszone uprzednio postępowanie i wydaje decyzje w sprawie przyznania prawa do zasiłku. Ww. decyzje wydawane przez WUP w imieniu Marszałka Województwa realizowane są przez właściwe powiatowe urzędy pracy.
WAŻNE: wysokość zasiłku i okres jego pobierania określają przepisy krajowe.
| |
|
|
|
